1398/3/30 پنج شنبه

شرح خبر

1398/1/18 يكشنبه 06:47 ق.ظ
ترجمه‌ آثار آدونیس باعث غنای زبان و ادبیات ما می‌شود

ترجمه‌ آثار آدونیس باعث غنای زبان و ادبیات ما می‌شود

 

کتاب «بوطیقای عربی»،‌ اثر آدونیس، شاعر بزرگ عرب با ترجمه حسین ابویسانی و امید پورمحسن به تازگي از سوی انتشارات امیرکبیر راهی بازار نشر شده است.

حسین ابویسانی، یکی از مترجمان این اثر در گفت‌وگو با ایبنا اظهار کرد:‌ «بوطیقای عربی» از چهار سخنرانی آدونیس که در کلژ دوفرانس (اولین موسسه آموزش عالی که فرانسوای اول آن را بنیان نهاد) انجام داده،‌ تشکیل شده است. این سخنرانی‌ها کاملا به زبان فرانسوی انجام شده و بعد از مدتی شخصی به نام ایو بونفوا این مطالب را گردآوری و به زبان عربی ترجمه کرده که ماحصل آن تلاش‌ها این کتاب شده است.

وی ادامه داد:‌ بوطیقا به معنی فن شعر است و آدونیس در این سخنرانی‌ها درباره زبان و شعر عربی و فارسی صحبت کرده است. همچنین درباره فن شعر و فن هنر و فراتر از آن یعنی تصرف، عرفان و علم بلاغت به زبان روز و بسیار مدرن گفته است. یعنی یک چیزهایی هست که شاید قبلا شنیده باشیم اما نه با این ادبیات و نه با این اصلاحات جدید که در این کتاب وجود دارد.
این عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی تهران با اشاره به اصل صحبت‌های آدونیس که به زبان فرانسوی بوده است، گفت: گردآوردنده فرانسوی این مطالب نیز از اینکه آدونیس آنقدر خوب به فرانسوی صحبت کرده بود، تعجب می‌کند و برای او نیز سوال است که چطور او توانسته یک موضوعی را که چندصد سال پیش مطرح شده است، لباس جدید بپوشاند و در قالب واژگان و ادبیات متین بیان ‌کند.


وی افزود: یکی از دلایلی که ما این کتاب را ترجمه کردیم، زبان استوار، مطلب جدید و سخن از ادبیات فارسی بود. خوشبختانه استقبال از این کتاب خیلی خوب بود و کتاب بعد از دو هفته تمام شد و همین چند روز پیش هماهنگی‌های لازم برای چاپ دوم کتاب انجام شده است.


 

 

ابویسانی در پاسخ به این سوال که آیا آدونیس از انتشار چنین کتابی اطلاع داشته یا خیر، گفت: آدونیس مثل چشمه جاری است و اصلا به این فکر نمی‌کند که صحبت‌هایش قرار است، کتاب یا مقاله شود یا کسی آن را بخواند. معمولا آدم‌های بزرگ به این شکل هستند و دنبال تعریف و تمجدید این و آن و کتاب شدن مطالب‌شان نمی‌روند. درست مثل دکتر شفیعی کدکنی. به هر حال شاید آدونیس آن زمانی که این صحبت‌ها را انجام داده این احتمال را می‌داده که صحبت‌هایش منتشر شود؛ اما به گمانم هیچ وقت فکر نمی‌کرده که این صحبت در قالب کتابی به نام «بوطیقای عربی» منتشر خواهد شد.

این استاد دانشگاه با اشاره به شیوه ترجمه این کتاب گفت: «بوطیقای عربی» برای نخستین بار است که به زبان فارسی ترجمه شده است و من این کار را با همکاری امید پورحسن انجام داده‌ام. امید پورحسن یک کتاب‌شناس قهار است و این کتاب را وی به من معرفی کرد.وی ادامه داد: ما دقیقا این کتاب را با هم ترجمه کردیم و شیوه به این صورت بود که وی متنی را به من می‌داد و من دوباره می‌نشستم آن را ترجمه می‌کردم. به عبارت ساده‌تر انگار این کتاب دو بار ترجمه صورت شده است. ما برای ترجمه این کتاب حساسیت بسیار زیادی به خرج دادیم. این کتاب از چهار فصل به نام‌های «بوطیقا و گفتاربنیادی جاهلی»، «بوطیقا و فضای قرآنی»، «بوطیقا و تفکر» و « بوطیقا و مدرنیسم» تشکیل شده است.

ابویسانی با اشاره به وضعیت بازار ترجمه گفت:‌ این نخستین کتابی نیست که من ترجمه کردم و آخرین آن هم نخواهد بود؛ اما معتقدم که ما بیش از آنکه به تالیف نیاز داشته باشیم به ترجمه نیاز داریم؛ چراکه آدم‌های خاصی هستند که باید تالیف کنند.
 
وی ادامه داد: به نظر من واقعا فرد باید زمانی بنویسد که اندیشه او ریزش دارد. آدونیس از جمله‌ آدم‌هایی است که چنین ویژگی‌هایی دارد. او مشهورترین ادیب عرب است و با فرهنگ‌های مختلف آشناست و ترجمه از آثار این آدم، به‌خصوص چنین کتاب‌هایی که از فرهنگ فارسی نیز صحبت کرده، باعث غنای زبان، ادبیات و فرهنگ ما می‌شود و معتقدم که این جور آثار باید دائما ترجمه شود.

این مترجم زبان عربی در پایان با اشاره به دلایل استقبال از کتاب «بوطیقای عربی» گفت: اگر چاپ نخست این کتاب در دو هفته به پایان رسیده، به دلیل مترجم آن نبوده و به نظر من مولف آن چنین اتفاقی را رقم زده است.

کتاب «بوطیقای عربی»،‌ اثر آدونیس، شاعر بزرگ عرب با ترجمه حسین ابویسانی و امید پورمحسن در 115 صفحه، شمارگان 500 نسخه و بهای 15 هزار تومان از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شده است.